Hyderabadలోని State Institute of Correctional Administration (SICA)లో తెలంగాణ జైలు శాఖ ఆధ్వర్యంలో జైలు మ్యూజియం ఏర్పాటు చేయబడింది. జైలు పరిపాలన చరిత్రను సంరక్షిస్తూ ప్రజలకు పరిచయం చేసే దిశగా ఇది ఒక కీలక ముందడుగు.
ఈ మ్యూజియంతో తెలంగాణ రాష్ట్రం దేశంలో ఉన్న కొద్ది జైలు మ్యూజియంల సరసన నిలిచింది. ఇప్పటికే Andaman and Nicobar Islands, Alipore Jail Museum, Bengaluru, Goa ప్రాంతాల్లో జైలు మ్యూజియంలు ఉన్నాయి.
ఇంతకుముందు Sangareddyలో ఉన్న జైలు మ్యూజియం కూలిపోయిన తర్వాత, ఈ ఆలోచనను మళ్లీ పునరుద్ధరించి ఆధునికంగా అభివృద్ధి చేశారు.
సికా, చంచల్గూడలో ఏర్పాటు చేసిన ఈ మ్యూజియం ప్రాచీన కాలం నుండి ఆధునిక కాలం వరకు జైళ్ల పరిణామాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. థీమ్ ఆధారిత ప్రదర్శనలు, చిత్రాలు మరియు మోడల్స్ ద్వారా నేరాలు, శిక్షల విధానం మరియు జైలు వ్యవస్థలో వచ్చిన మార్పులను స్పష్టంగా చూపిస్తుంది.
పాతకాల జైళ్లలో ఉపయోగించిన గొలుసులు, కట్టెలు, శృంఖలాలు, పునర్నిర్మించిన జైలు గదులు సందర్శకులకు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. అలాగే పాతకాలపు అసలు వస్తువులు కూడా ప్రదర్శనలో ఉంచి అప్పటి జీవన విధానాన్ని తెలియజేస్తాయి.
ఈ మ్యూజియం ద్వారా తెలంగాణ జైలు శాఖ శిక్షాపద్ధతి నుండి సంస్కరణాత్మక వ్యవస్థగా ఎలా మారిందో చూపిస్తున్నారు. జైలు పరిశ్రమలు, వ్యవసాయం, నైపుణ్యాభివృద్ధి కార్యక్రమాల ద్వారా ఖైదీల పునరావాసంపై దృష్టి సారించిన విధానాన్ని వివరించారు.
ఆడియో, వీడియో గదుల ద్వారా ములాఖాత్లు, కోర్టు హాజరు ప్రక్రియలు, రోజువారీ జైలు కార్యకలాపాలపై సందర్శకులకు అవగాహన కల్పిస్తారు.
ఇక “ఫీల్ ది జైల్” కాన్సెప్ట్లో భాగంగా “వన్ డే జైల్ ఎక్స్పీరియన్స్”ను కూడా అందిస్తున్నారు. ఇందులో జైలు ఆహారం, నివాస పరిస్థితులు, రోజువారీ జీవనాన్ని ప్రత్యక్షంగా అనుభవించే అవకాశం ఉంటుంది.
ఏప్రిల్ 28, 2026 నుండి ఈ జైలు మ్యూజియం ప్రజలకు అందుబాటులోకి రానుంది. జైళ్ల చరిత్ర, నిర్వహణపై లోతైన అవగాహన పొందాలనుకునే వారికి ఇది ఒక ప్రత్యేక అనుభవంగా నిలవనుంది.